Zatrzymanie przez Policję lub inne organy postępowania do tego uprawnione (ABW/Służba Celno-Skarbowa/ABW/SKW/etc.) stanowi ogromne obciążenie psychiczne dla osoby zatrzymanej oraz osób dla niego najbliższych. Przymusowy charakter zatrzymania – wiążący się ze stosowaniem środków przymusu bezpośredniego – często siłowym wejściem w godzinach rannych przez funkcjonariuszy do pomieszczeń w których przebywają osoby będące w kręgu zainteresowania organów ścigania, ma na celu sprawne przeprowadzenie tej czynności procesowej poprzez wykorzystanie elementu zaskoczenia.
Osoba zatrzymywana w ten sposób pozostaje pod ogromna presją psychiczną, często bezwiednie wykonując polecenia zatrzymujących go funkcjonariuszy. O ile stosowanie oporu w tego typu sytuacjach jest bezprzedmiotowe a nawet może prowadzić do odpowiedzialności karnej ( art. 223 § 1 k.k. oraz 224 § 1 k.k. ) o tyle niezwykle istotna jest świadomość, że nawet w takiej trudnej sytuacji masz prawa – które powinny być bezwzględnie respektowane.
JAKIE UPRAWNIENIA MA ZATRZYMANY?
Zatrzymanemu przysługują następujące uprawnienia:
- Prawo do informacji o przyczynie zatrzymania i do bycia wysłuchanym (art. 244 § 2 k.p.k.)
- Prawo do złożenia lub odmowy złożenia oświadczenia w swojej sprawie (art. 244 § 3 k.p.k.)
- Prawo do niezwłocznego kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i bezpośredniej z nim rozmowy (art. 245 § 1 k.p.k )
- Jeżeli zatrzymany nie zna wystarczająco języka polskiego – prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza (art. 72 § 1 k.p.k).
- Prawo do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania (art. 244 § 3 k.p.k.).
- Prawo do zawiadomienia osoby najbliższej lub innej wskazanej osoby, jak również pracodawcy, szkoły, uczelni, dowódcy oraz osoby zarządzającej przedsiębiorstwem zatrzymanego albo przedsiębiorstwem, za które jest on odpowiedzialny, o zatrzymaniu (art. 245 § 2, art. 261 § 1, § 2 i § 3). O zatrzymaniu Policja zawiadamia organ prowadzący przeciwko oskarżonemu postępowanie w innej sprawie, o ile o nim wie (art. 261 § 2a k.p.k.).
- Prawo do wniesienia do sądu zażalenia na zatrzymanie w terminie 7 dni od dnia zatrzymania. W zażaleniu można się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania (art. 246 § 1 k.p.k.).
- Prawo do natychmiastowego zwolnienia, jeżeli przyczyny zatrzymania przestały istnieć albo po upływie 48 godzin od chwili zatrzymania, o ile zatrzymany nie zostanie w tym czasie przekazany do sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania. W wypadku przekazania do sądu zatrzymany zostanie zwolniony, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania nie zostanie mu doręczone postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania (art. 248 § 1 i § 2 k.p.k.).
- Dostęp do niezbędnej pomocy medycznej.
- Jeżeli zatrzymany nie jest obywatelem polskim – prawo do kontaktu z urzędem konsularnym lub z przedstawicielstwem dyplomatycznym państwa, którego jest obywatelem. Jeżeli nie posiada żadnego obywatelstwa – prawo do kontaktu z przedstawicielem państwa, w którym zatrzymany mieszka na stałe (art. 612 § 2). Jeżeli przewiduje to umowa konsularna między Polską a państwem, którego zatrzymany jest obywatelem, właściwy urząd konsularny lub przedstawicielstwo dyplomatyczne zostaną poinformowane o zatrzymaniu również bez jego prośby.
Jak wynika z powyższego – katalog uprawień jest dość szeroki i tylko od świadomości osoby zatrzymywanej o przysługujących mu uprawnieniach będzie zależeć czy jego prawa będą szanowane.
Pamiętaj, że w tego typu sytuacji jak najszybszy kontakt z adwokatem jest kluczowy!
Uczestnictwo profesjonalnego obrońcy w Twojej sprawie od pierwszych czynności procesowych często rzutuje na późniejsze decyzje procesowe organów postępowania przygotowawczego jak i późniejsze postępowanie sądowe. Polski porządek prawny nie nakłada na funkcjonariuszy obowiązku recytowania zatrzymanemu regułki jak ma to miejsce w Stanach Zjednoczonych (tzw. Prawa Mirandy – ,,masz prawo zachować milczenie„) – nie mniej jednak wszystko co wyjaśnisz do protokołu będzie z pewnością użyte przeciwko tobie. Adwokat będąc Twoim obrońcą podczas czynności przedstawienia zarzutów i przystąpienia w związku z tym do przesłuchania w charakterze podejrzanego, będzie strzegł twoich praw a w późniejszym czasie będzie aktywnie uczestniczył w czynnościach procesowych jak. składanie wyjaśnień, przesłuchanie, świadków, konfrontowanie dowodów, analizował gromadzony materiał dowodowy.
Pamiętaj, że czas gra kluczową rolę – w razie problemów kontaktuj się z adwokatem!